نقش همکاری استراتژیک در ایجاد تحول چابک
در دنیای امروز، سرعت تغییرات اقتصادی، رشد تکنولوژی، تغییر رفتار مصرفکنندگان و نیازهای مشتریان به شکل فزایندهای رو به افزایش است. توانایی پاسخگویی سریع و موثر به این تغییرات عاملی حیاتی برای موقیت و بقای کسب و کارها محسوب میشود. یکی از مهمترین رویکردهایی که کسب وکارها در سالهای اخیر برای سازگاری با این تغییرات در پیش گرفتهاند، رویکرد تحول چابک است. پیادهسازی مفاهیم مرتبط با تحول چابک همواره چالشها و محدودیتهایی را برای کسب و کارها به همراه دارد. پیادهسازی این رویکرد مستلزم تغییرات اساسی در ساختارها، فرآیندها و فرهنگ سازمانی است. همچنین تحول چابک نیازمند ترکیب دانش و فناوری، نوآوری، دادهکاوی و تحلیل بازار است. همه این محدودیتها در کنار مشکلات ساختاری اقتصاد کشور، باعث شده است که در سالهای اخیر بسیاری از کسب کارهای حوزه فینتک در پاسخگویی سریع به این تغییرات ناتوان بوده و به مرور از اکوسیستم مالی کشور خارج شوند. این مسئله در اکثر کشورهای جهان نیز مشهود بوده و فعالان این صنعت را در سرتاسر جهان با چالش مواجه کرده است.
بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه با درک این موضوع، تلاش کردهاند تا با ایجاد همکاریهای استراتژیک میان فینتکها، مؤسسات مالی، دولتها و سایر نهادهای اقتصادی، تحولی سریع و پایدار در اکوسیستم مالی خود ایجاد کنند. این رویکرد تعاملی در بسیاری از کشورها باعث شده است که آنها بتوانند در رقابتهای جهانی و منطقهای جایگاه قابل توجهی بهدست آورند. در مقابل، فعالان اکوسیستم مالی ایران با کمتوجهی به این همکاریها و فرصتها، نتواستهاند به جایگاه شایسته خود در این حوزه دست یابند.
بیشک برای ایفای نقش پر رنگ کشور در عرصههای بینالمللی و رقابت در بازارهای جهانی و تبدیل شدن کشور به یکی از قطبهای نوآوری و تکنولوژی در منطقه، کسب و کارها و دولت باید ترکیبی از تحول چابک و همکاری استراتژیک را به کار گیرند. تحول چابک به کسب و کارها این امکان را میدهد که بهسرعت با تغییرات بازار جهانی سازگار شوند، نوآوریها را توسعه دهند و خدماتی متناسب با نیازهای متغیر مشتریان ارائه کنند. اما این تحول زمانی اثربخش خواهد بود و قابلیت ورود به بازارهای بینالمللی را خواهد داشت که با همکاری استراتژیک میان بازیگران اکوسیستم مالی و فعالان حوزه فینتک، نهادهای دولتی، سرمایهگذاران و مراکز علمی کشور همراه شود. چنین همکاریهایی باعث اشتراک منابع، همافزایی دانش، کاهش ریسکهای توسعه فناوری و افزایش مقیاسپذیری میشود. نمونههای موفق در کشورهایی مانند امارات و سنگاپور نشان میدهد که ایجاد اکوسیستمهای همکاریمحور میتواند منجر به رشد سریع فناوری، جذب سرمایهگذاریهای بینالمللی و ارتقای جایگاه کشور در رقابت بینالمللی شود.
مقیاسپذیری؛ عامل تعیینکننده در رقابت جهانی
بدون شک، ورود به عرصه رقابت بینالمللی نیازمند ایجاد و توسعه زیرساختهای مناسب است. بسیاری از کسبوکارهای فینتک به دلیل محدودیتهای زیرساختی و عملیاتی، در مواجهه با افزایش حجم کاربران با چالشهای متعددی روبرو میشوند که این امر باعث کاهش کیفیت خدمات و ناپایداری سرویسها میگردد. همکاریهای مشترک کسب و کارها با یکدیگر به آنها این امکان را میدهد که با توسعه و تکمیل زنجیره ارزش، زیرساختهای خود را توسعه داده و خدمات خود را در مقیاس بزرگتری ارائه کنند. همچنین این امر به چابکسازی فرآیندهای توسعه محصول و پاسخگویی سریعتر به نیاز بازار منجر میشود.
منابع مشترک؛ تسریع نوآوری
نقشآفرینی در حوزه نوآوری و رقابتپذیری در بازارهای منطقهای، مستلزم سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، خلق دانش و فناوری و جذب نیروی انسانی متخصص است. همکاریهای استراتژیک بین بازیگران اکوسیستم فینتک، باعث میشود که ریسکهای سرمایهگذاری و هزینههای توسعه بین کسب و کارها تقسیم شده و فرایند توسعه نوآوری تسریع شود.
تبادل دادهها؛ موتور محرک تحول چابک
تحول چابک مستلزم دسترسی سریع به دادهها، یکپارچگی بین سیستمها و خدمات است. همکاری استراتژیک میان بازیگران اکوسیستم مالی (بانکها، فینتکها، شرکتهای فناوری و نهادهای دولتی) موجب ایجاد زیرساختهای یکپارچه، تسهیل در تبادل دادهها و بهبود تجربه مشتریان میشود.
نوآوری مشارکتی؛ افزایش توان رقابت بین المللی
بررسیها نشان میدهد که در بازارهای جهانی، کشورهایی که مدلهای همکاری باز و نوآوری مشارکتی را توسعه دادهاند، در رقابت موفقتر عمل کردهاند. نمونههایی مانند امارات و سنگاپور نشان میدهد که همکاری هدفمند میان دولت، کسب و کارها و سرمایهگذاران منجر به شکلگیری اکوسیستمهای پویا و رقابتپذیر شده و نقش این کشورها را در رقابتهای جهانی پررنگتر کرده است.
همافزایی دانش؛ رقابتپذیری در بازار جهانی
تحول چابک بر بازخورد مستمر و یادگیری سازمانی تأکید دارد. همکاری استراتژیک به سازمانها امکان میدهد تا از دانش و تجربیات شرکای خود بهره ببرند، روندهای جدید را سریعتر شناسایی و نوآوریهای خود را با توجه به تغییرات بازار بهینهسازی کنند و از این طریق توان رقابتی خود را در بازارهای بینالمللی افزایش دهند.
نتیجه گیری
به طور کلی میتوان نتیجه گرفت ورود به بازارهای جهانی و رقابتپذیری در عرصه بینالملل نیازمند همافزایی و همکاریهای مشترک بازیگران اکوسیستم مالی کشور میباشد. این همکاریها به کسب و کارها فرصت میدهد تا با اشتراک منابع، دانش و تجربه، نقاط ضعف خود را از بین برده و امکان شناسایی و مقابله با چالشها و تهدیدات جهانی را فراهم آورند. همچنین این همکاریها به کسب وکارها کمک میکند تا با ایجاد تحول چابک، با سرعت بیشتری به تغییرات بازار واکنش نشان دهند. غفلت فعالان اکوسیستم مالی کشور از این نوع همکاریهای استراتژیک باعث کاهش توان رقابتی و فاصله گرفتن از کشورهای پیشرو منطقه شده است. برای جبران این فاصله، باید همکاریهای استراتژیک میان فینتکها، بانکها، نهادهای دولتی و بخش خصوصی تقویت شود تا با ایجاد تحول چابک در اکوسیستم مالی کشور، جایگاه کشور در بازارهای مالی منطقه بهبود یابد.